Tabee toeristenbelasting?

11 maart 2002 | Redactie

In opdracht van de VNG heeft ESLB onderzoek verricht naar de heffingsgrond voor lokale belastingen. In het rapport ‘Gemeentelijke belastingen in de 21e eeuw’ wordt voorgesteld de toeristenbelasting af te schaffen en te vervangen door een verblijfsbelasting, plus de invoering van een recreatiebelasting.

Als reden voor de voorgestelde wijziging wordt genoemd: het risico van een ‘onverbindendverklaring’ van de verordening, waardoor gemeenten terughoudend zijn met betrekking tot de invoering van een toeristenbelasting. Met andere woorden: als we de naam veranderen in ‘verblijfsbelasting’ wordt hopelijk bereikt dat alle gemeenten de belasting gaan invoeren, ongeacht (!) of er toeristen komen.

Oprekken

ESLB noemt de regelgeving inzake toeristenbelasting verwarrend, aangezien het risico van onverbindendverklaring bestaat. Zij gaat hier echter voorbij aan het feit dat gemeenten steeds vindingrijker worden in het oprekken van het toepassingsgebied van toeristenbelasting. Dat de rechter bijvoorbeeld bepaald heeft dat de gemeente Haarlemmermeer geen toeristenbelasting mag heffen van luchthavenpassagiers op Schiphol, is volgens Koninklijk Horeca Nederland volkomen terecht; het heeft met verwarrende regelgeving niets te maken.

Het voorstel om recreatiebelasting in te voeren is helemaal absurd, aangezien het ministerie van VWS recreatie wil bevorderen. Recreëren is immers buitengewoon goed voor mensen. Koninklijk Horeca Nederland stelt dat er geen enkele rechtvaardigingsgrond is voor het heffen van toeristenbelasting, noch voor de invoering van verblijfsbelasting. De enige reden dat er überhaupt toeristenbelasting wordt geheven, is omdat er een duidelijk aanwijsbare groep is van wie het geheven kan worden: hotels en campings. (Terwijl gemeenten in dorpen dagelijks bezoek krijgen van winkelend publiek, forensen, recreanten, dagjestoeristen, uitgaanspubliek uit omliggende gemeenten, et cetera.) Dat alleen de hotel- en campinggasten belast worden is volstrekt niet te rechtvaardigen. Zeker niet als we de oorspronkelijke rechtvaardigingsgrond voor toeristenbelasting bezien: toeristen maken gebruik van openbare voorzieningen waar ze niet aan mee betalen. Larie!

Een voetbalteam dat een uitwedstrijd speelt, maakt ook gebruik van openbare voorzieningen waar ze niet aan mee betalen, net als bezoekers van de IKEA. Wij vragen ons bovendien sterk af of de kosten van openbare voorzieningen stijgen door het feit dat niet-ingezetenen er gebruik van maken. Het zijn immers veelal vaste lasten. Toeristenbelasting is een volstrekt willekeurige belasting die in het leven geroepen is om de algemene middelenpot te spekken.

Pijnpunt

Met de invoering van verblijfsbelasting en recreatiebelasting zal het toepassingsgebied dermate opgerekt worden dat gemeenten nog meer heffingsmogelijkheden verwerven dan momenteel het geval is. Dat gaat ten koste van de consument en het toeristisch-recreatief bedrijfsleven! En dan te bedenken dat die consument al geld uitgeeft in de betreffende gemeente en het toeristisch-recreatief bedrijfsleven een zeer grote en nog steeds stijgende bijdrage levert aan de nationale economie.

De voorstellen uit het VNG-rapport inzake toeristenbelasting nemen geen enkel pijnpunt van het bedrijfsleven weg. Bovendien is de argumentatie vóór de invoering van verblijfsbelasting (en recreatiebelasting) uitermate mager.

Ook onder de noemer verblijfsbelasting gelden nog steeds de volgende knelpunten.

De relatie tussen de betaling en de geleverde dienst (gebruik maken van openbare voorzieningen) is zeer beperkt; er bestaat geen concrete, individuele, met de heffing samenhangende prestatie tegenover het af te dragen bedrag. Verblijfsbelasting zal nog steeds dienen als sluitpost op de begroting. Een zeer beperkte groep belastingplichtigen moet betalen voor iets dat hen geen exclusief voordeel oplevert, indien de inkomsten van verblijfsbelasting in de algemene middelen terechtkomen. Ook verblijfsbelasting levert concurrentievervalsing tussen gemeenten op, met name doordat toeristenbelasting een groot deel uitmaakt van de verkoopprijs van het toeristisch product. Bovendien is er sprake van een verstoring van de bedrijfsvoering, doordat ondernemers in veel gevallen worden overvallen door ofwel de invoering ofwel een drastische verhoging van de toeristen-/verblijfsbelasting.

Administratielasten

Nog steeds hebben hotels te kampen met een ongelijke behandeling, vergeleken met de detailhandel (een sector die ook profiteert van toerisme). Denk aan de ruime mogelijkheden van gemeenten om de maatstaf van de heffing vast te stellen (vast bedrag heffen; percentage van overnachting...). De invoering van verblijfsbelasting en recreatiebelasting, ter vervanging van toeristen- en forensenbelasting, zal ertoe leiden dat gemeenten nog meer mogelijkheden krijgen de algemene middelenpot te spekken.

De maatschappelijke winst van deze maatregel is volstrekt onduidelijk. Alleen gemeenten die daadwerkelijk investeren in toerisme - en hiermee een van de belangrijkste economische sectoren van ons land stimuleren - zouden gecompenseerd mogen worden. Niet via een heffing, maar bijvoorbeeld door een bijdrage uit het gemeentefonds.

Het rapport roept tal van vragen op: waarom zal een ontwikkeling waarin meer gemeenten overgaan op verblijfsbelasting leiden tot een evenwichtiger opbouw van het gemeentelijke heffingengebied? Er wordt gesteld dat toeristenbelasting geheven wordt op basis van het profijtbeginsel in ruime zin; in welke zin is er sprake van profijtbeginsel? En waarom wordt er dan niet geheven van andere niet-ingezetenen die profiteren van de openbare voorzieningen?

Gaat het rapport niet aan de vraag voorbij of er wel een rechtvaardigheidsgrondslag bestaat voor het heffen van toeristenbelasting dan wel verblijfsbelasting in welke hoedanigheid dan ook? Het zijn toch niet slechts de bezoekers van recreatieve bedrijven die gebruik maken van de openbare voorzieningen?

HM302002

Schrijf gratis in voor de nieuwsbrief

Twee keer per week alle hotelupdates

Overig nieuws

Achtergronden
Jonge Honden: Mark Welbers kijkt vooruit met Banks Mansion Amsterdam

Op jonge leeftijd een hotelonderneming runnen, het is niet veel mensen gegeven. Ondernemen is vallen en opstaan, fouten maken en groeien. In de serie Jonge Honden portretteert Hospitality Management jonge hoteliers. Dit keer Mark Welbers (34) general manager van het Banks Mansion in Amsterdam. Een m ...

Jantiene Berg
Column Jantiene Berg: Een leven lang leren

Sinds ik zes maanden geleden het decor van de hotellerie verruild heb voor het podium van het mbo-onderwijs is ‘een leven lang leren’ mijn nieuwe mantra. In mijn vroegere rol als gastvrouw en eigenaresse van een urban boutique hotel wist ik exact welke beleving ik onze gasten mee wilde g ...

Achtergronden
Stelling van de maand april: de uitslag

De hele maand april stond de stelling van de maand op de website van Hospitality Management. De stelling luidde: 2022 wordt noguitdagender dan 2021. Daar was 69,9 procent het mee eens. 31,1 procent gaf aan het niet eens te zijn met de stelling De nieuwe stelling van de maand luidt: De overheid lo ...

Hotel Exploitatiemodellen uitgelegd

Rob van Ginneken (Breda University of applied sciences) verzorgde een update van zijn in 2018 door Hospitality Management gepubliceerde Whitepaper ‘Hotel Exploitatiemodellen’. De belangrijkste ontwikkeling sindsdien: niet alleen hotelconcepten, maar steeds vaker ook de achterliggende exp ...

Hotelbouwplannen Hotelketens
Hotel & Convention Center in The Dutch Mountains, Eindhoven

De Nederlandse hotel- en congresketen Postillion Hotels, ontwikkelaar Lingotto en initiatiefnemer The Mountains Corporation werken samen aan de realisatie van een Hotel & Convention Center in The Dutch Mountains, dat eind 2025 opent in Eindhoven. The Dutch Mountains wordt een prestigieus en duur ...

Stelling van de maand mei: De overheid loodst de hotellerie goed door de coronacrisis

In deze nieuwe rubriek 'De stelling van de maand' publiceert de redactie van Hospitality Management iedere eerste vrijdag van de maand een scherpe stelling waarop u als hotelier kunt reageren: JA of NEE. De antwoorden worden verzameld en de resultaten worden gedeeld. De stelling van de maand ...

Meer nieuws

Schrijf gratis in voor de nieuwsbrief

Twee keer per week alle hotelupdates

Nieuwsbrief ontvangen

Copyright 2021 - Uitgeverij PS

Uitgave door: