Airbnb vogelvrij verklaard?

16 oktober 2019 | redactie

“Airbnb moet verboden worden, in de hotellerie schuilt de oplossing”, luidde de kop boven een artikel van Ilja Leonard Pfeijffer niet zo lang geleden in Hospitality Management. Verbieden is allicht te ver doorgetrokken, maar meer regulering is op zijn plaats. In heel Europa zoeken steden naar een manier om tijdelijke verhuur van woningen aan banden te leggen. Punt is dat zonder de medewerking van Airbnb een effectieve handhaving niet te doen is. En hier wringt de schoen. De advocaat-generaal (A-G) van het Europese Hof van Justitie (HvJEU) heeft met zijn advies van 30 april 2019 in een door de Franse staat tegen Airbnb Ireland aangespannen zaak niet aan dit doel bijgedragen. De conclusie van de A-G is weliswaar niet bindend en ook al moet het HvJEU nog uitspraak doen, ervaring leert dat het Hof vaak genegen is het advies van de A-G te volgen.

De casus

Airbnb Ireland is de Europese vestiging van Airbnb en richt zich op gebruikers buiten de VS. Met haar online-platform faciliteert Airbnb dat ‘hosts’ die hun accommodatie beschikbaar willen stellen in contact komen met ‘guests’ die daarnaar op zoek zijn. Airbnb zou zich in Frankrijk niet aan de regels houden van de aldaar geldende wet Hoguet. Deze wet bevat regels over de uitoefening van het beroep van vastgoedmakelaar. Na een klacht van de Franse vereniging voor professionele accommodatie en toerisme AHTOP klaagde het Franse openbaar ministerie Airbnb Ireland aan voor het verrichten van bemiddelings- en beheerwerkzaamheden van vastgoed zonder het hebben van een professionele vergunning. Airbnb betwist werkzaamheden als vastgoedmakelaar te verrichten en stelt dat zij zich niet aan de regels van de wet Hoguet hoeft te houden. De reden? Een beroep op de vrijheid van dienstverlening, volgend uit de Europese ‘Richtlijn inzake elektronische handel’. Lidstaten mogen diensten van een informatiemaatschappij die vanuit een andere lidstaat worden geleverd niet zomaar beperken.

De vraagstelling

De Franse rechter weet zich met de zaak geen raad en legt twee zogenoemde prejudiciële vragen voor aan het HvJEU:

Vallen de diensten van Airbnb Ireland in Frankrijk als informatiedienst onder het vrije verkeer van diensten zoals bedoeld in de Richtlijn inzake elektronische handel?
Kunnen de beperkende regels inzake de uitoefening van het beroep van vastgoedmakelaar in Frankrijk zoals neergelegd in de wet Hoguet tegen Airbnb Ireland worden ingeroepen?

Vraag 1

Een informatiedienst zoals gedefinieerd in de richtlijn is een dienst tegen betaling, op afstand, langs elektronische weg en op verzoek van de afnemer van de dienst. De A-G overweegt dat Airbnb Ireland zowel diensten via een elektronisch platform als diensten met een niet-elektronische component aanbiedt, zoals een evaluatiesysteem inclusief bepaalde consequenties ingeval van een negatieve beoordeling, alsook aanvullende diensten voor verhuurders, zoals een fotografie-service, een wettelijke aansprakelijkheidsverzekering en een instrument om de huurprijs van de accommodatie te bepalen. (Diensten toch die kenmerken vertonen van de werkzaamheden van een tussenpersoon bij vastgoedtransacties).

Bepalend is echter, aldus de A-G, of deze ‘materiële’ diensten onafscheidelijk verbonden zijn met het beheer van het elektronisch platform (de informatiedienst). Als criterium geldt daarbij of Airbnb beslissende invloed uitoefent op de (voorwaarden van de) verhuur van accommodatie. Daar is volgens de A-G geen sprake van. Airbnb heeft géén invloed op de prijs of de voorwaarden van de verhuur, en haar bevoegdheid om te schorsen, annuleren en de toegang te ontzeggen zijn enkel bedoeld om de standaard van het platform te beheren. Het beheer van het platform is daarom te onderscheiden van de materiële diensten, die hieraan ondergeschikt zijn. De diensten van Airbnb kwalificeren volgens de A-G dan ook als informatiedienst en daarmee is de Richtlijn inzake elektronische handel van toepassing.

Vraag 2

De tweede vraag gaat over het toepassingsbereik van de wet Hoguet. Kan Frankrijk – niet zijnde de lidstaat van origine – regels opleggen aan informatiedienstverlener Airbnb? De richtlijn bepaalt dat lidstaten het vrije verkeer van informatiediensten uit een andere lidstaat niet mogen beperken. Oftewel, er mogen geen strengere regels gelden dan de reeds bestaande regels in de lidstaat van origine. Dit zou het principe van vrij verkeer van diensten volgens de A-G significant verzwakken. Frankrijk mag dus geen strengere regels aan Airbnb opleggen dan gelden in Ierland, zoals met toepassing van de wet Hoguet het geval zou zijn. De keuze voor een lidstaat van vestiging wordt daarmee van groot belang.

Er mag alleen inbreuk worden gemaakt op het vrij verkeer van informatiediensten als dit noodzakelijk is voor de openbare orde, bescherming van de volksgezondheid, de openbare veiligheid en de bescherming van consumenten. Dáárbij geldt dat een lidstaat die bepaalde maatregelen wil nemen, eerst de lidstaat van herkomst moet verzoeken daartoe over te gaan, en ook de Europese Commissie op de hoogte dient te stellen van haar voornemen. Frankrijk had beide stappen niet doorlopen ten aanzien van de wet Hoguet met als gevolg, aldus de A-G, niet-afdwingbaarheid ervan. Hoewel je je kan afvragen in hoeverre in steden als Amsterdam, Venetië en Barcelona niet allang sprake van is van genoemd noodzakelijkheidscriterium, lijkt Airbnb hier de dans dus te ontspringen.

Tot besluit

"One thing must be clear: A carte blanche for holiday rental platforms is not the solution.”, schreef de gemeente Amsterdam in haar reactie. Daarentegen geeft de conclusie van de A-G volgens Airbnb “een duidelijk overzicht van welke regels van toepassing zijn op economische deelplatforms als Airbnb en hoe die kansen creëren voor consumenten.” De steden Amsterdam, Barcelona en Parijs hebben hun krachten reeds gebundeld. Zij eisen in een gezamenlijke brief onder andere steun van de Europese Unie. Maar hoe je het ook wendt of keert, het reguleren van Airbnb – waar de grote Europese steden al zo mee worstelen – wordt hen naar alle waarschijnlijkheid nog wat moeilijker gemaakt. Alle reden dus voor (Nederlandse) steden die een Airbnb-beleid voeren om de Europese jurisprudentie scherp in de gaten te houden. Wordt vervolgd…

Op de foto, v.l.n.r.: Mariëlle Sterk, Loes ter Meer, Nico Jacobs, Anita Nijboer, Martine de Koning, Lieke Feenstra en Joost Schmaal
Auteurs: Nico Jacobs en Loes ter Meer, advocaten Vastgoed & Bouw Kennedy Van der Laan

Schrijf gratis in voor de nieuwsbrief

Twee keer per week alle hotelupdates

Overig nieuws

Accor Internationaal
Accor opent 3000ste hotel in Europa

Accor opent haar 3.000ste hotel in Europa met de komst van twee ‘Mondrian’ hotels in Frankrijk. Met meer dan 340.000 kamers in 39 landen is Accor Europees markleider. De komst van Mondrian naar Europa, Accor’s 26e merk, onderstreept Accor’s ambitie in het premium en lifestyle...

Interview Longread
''In mijn hotel werken alleen 50-plussers''

Op een steenworp afstand van het beroemde Maastrichtse Vrijthof vind je Hotel Botticelli, een prachtig klassiek hotel in Venetiaanse sferen. De eigenaar Charles Steffens leidt ons rond in zijn hotel dat herinneringen oproept aan een roemrijk verleden, maar tegelijkertijd toekomstbestendig is, aangez...

Hotelbouwplannen Hilton
Hilton Royal Parc Soestduinen heropend na renovatie

Na 16 maanden waarin Hilton Royal Parc Soestduinen volledig gerenoveerd is, is het hotel er nu klaar voor om als DoubleTree by Hilton haar deuren te heropenen. Samen met de eigenaren, Netjes Beheer B.V., is er bewust voor gekozen om onder een ander Hilton-brand verder te gaan. Voortaan een Double...

Awards Culinair
Booking.com lanceert nieuwe pilot-app 'CityBook'

Door het gebruik van machine learning krijgen reizigers aanbevelingen die het makkelijker maken om de steden te verkennen. Met als missie het voor iedereen makkelijker te maken om de wereld te beleven, kondigt Booking.com een nieuwe pilot aan: CityBook. Deze digitale stedengids brengt inspiratie, pl...

Wet- en regelgeving Airbnb
KHN: Snel ingrijpen op platformen zoals Airbnb noodzakelijk

De Tweede Kamer spreekt donderdag 16 januari in een schriftelijk verslag over nieuwe wetgeving voor huizenverhuurplatformen, zoals Airbnb. In aanloop naar deze kamerbehandeling pleit Koninklijke Horeca Nederland (KHN) voor verplichte medewerking van deze platformen als het gaat om toezicht op verhuu...

Personalia Mensen
RAI Amsterdam benoemt Luuk Scholte tot Domain & Partnership Manager

Na zeven edities leiding te hebben gegeven aan Horecava is Luuk Scholte door RAI Amsterdam benoemd tot Domain & Partnership Manager. Carlijn Groen, huidig Exhibition Manager van Horecava, neemt het stokje van Luuk Scholte over. Luuk Scholte is in zijn nieuwe rol verantwoordelijk voor het rea...

Meer nieuws

Schrijf gratis in voor de nieuwsbrief

Twee keer per week alle hotelupdates

Lees Nu
Columns Sander Allegro
Nieuwsbrief ontvangen

Copyright 2020 - Uitgeverij PS

Uitgave door: