Waar houdt uw verantwoordelijkheid op… en waar begint de natte ellende?
Een zwembad verhoogt de aantrekkelijkheid van een hotel. Maar waar gasten ontspanning zoeken, schuilt ook juridisch risico. Zeker wanneer een gast uitglijdt, letsel oploopt of stelt dat onvoldoende veiligheidsmaatregelen zijn genomen. Dan kom je opeens in een juridisch golfslagbad terecht.
De opstal
Claims van hotelgasten worden vaak gebaseerd op art. 6:174 BW: de risicoaansprakelijkheid voor opstallen. Kort gezegd: de bezitter of exploitant van een opstal is aansprakelijk wanneer deze gebrekkig is en daardoor schade ontstaat. Ook gladde tegels, trappen en ladders vallen onder het begrip opstal.
Bij de beoordeling van de gebrekkigheid is de kernvraag of de opstal voldoet aan de veiligheidsverwachtingen die gasten daarvan redelijkerwijs mogen hebben. Daarbij spelen allerlei omstandigheden een rol: hoe waarschijnlijk is het dat gasten onvoldoende opletten, hoe groot is de kans op ongelukken, hoe ernstig kunnen de gevolgen zijn en welke veiligheidsmaatregelen waren redelijkerwijs mogelijk?
“Maar het voldeed aan de norm…”
Het verweer dat is voldaan aan de veiligheidsnormen, zal u niet altijd redden. In een zaak (ECLI:NL:RBMNE:2017:3055) liep een 16-jarige een dwarslaesie op nadat hij op zijn knieën van een glijbaan ging. De glijbaan voldeed technisch aan alle veiligheidsnormen. Toch oordeelde de rechter dat de exploitant aansprakelijk was, omdat voorzienbaar was dat jongeren risicovol gedrag zouden vertonen en extra toezicht ontbrak. Nu betrof dit weliswaar een groot openbaar zwembad met glijbanen, waar logischerwijs intensiever toezicht wordt verwacht dan in een besloten hotelzwembad, maar de les blijft onverminderd van kracht: louter voldoen aan de technische regels voorkomt niet automatisch dat u kopje onder gaat in een procedure.
Uitglijders en slippergedrag
Zelfs buiten het water loopt u gevaar; een 'droge' hotelbar of -lobby is niet automatisch een veilige haven. Dat bleek in een zaak (ECLI:NL:RBOBR:2017:6554) waarin een gast uitgleed op een hellingbaan in het horecagedeelte van een zwembadcomplex. Er lag normaal laminaat. Een deskundige toonde aan dat de vloer in droge toestand voldeed, maar in natte toestand onder de geadviseerde stroefheidsnorm van 0,44 zakte. De rechter oordeelde dat de hellingbaan gebrekkig was, omdat deze in natte toestand te glad was en daardoor een gevaar voor personen opleverde. Een schrale troost: omdat de benadeelde ongeschikte slofjes droeg, oordeelde de rechtbank dat een eventuele vergoedingsplicht wegens eigen schuld met 50% wordt verminderd.
Gelukkig eist de rechter nog wel een basisniveau van oplettendheid van volwassen gasten. Wie in de sauna uitglijdt op natgeregende buitentegels terwijl er duidelijke waarschuwingsborden hangen en badslippers verplicht zijn, vist achter net (Hof Arnhem, ECLI:NL:GHARN:2010:BL6032). Het risico op natte vloeren is inherent aan een wellnessomgeving. Ook Center Parcs hield het hoofd boven water toen een gast uitgleed (ECLI:NL:RBROT:2004:AU0295); een TNO-rapport bewees dat de vloer stroef genoeg was. 'Aquaplaning' van de voet blijft een niet volledig te vermijden risico.
Nieuwe regels sinds 2024
Sinds 1 januari 2024 gelden voor zwemgelegenheden nieuwe regels onder de Omgevingswet en het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Ook exploitanten van hotelzwembaden krijgen daardoor te maken met strengere verplichtingen. Denk aan risicoanalyses, beheersplannen, watercontroles, logboekverplichtingen en meldplichten bij incidenten of normoverschrijdingen. De kern van de regelgeving is simpel: exploitanten moeten aantoonbaar alle redelijkerwijs mogelijke maatregelen nemen om verdrinking, letsel en gezondheidsrisico’s te voorkomen. Die documentatie speelt een belangrijke rol wanneer achteraf discussie ontstaat over aansprakelijkheid.
Dus, waar stopt de verantwoordelijkheid?
Rechters kijken vooral naar wat een hotelier redelijkerwijs had kunnen voorzien én voorkomen. Niet ieder ongeval leidt tot aansprakelijkheid en van gasten mag ook eigen oplettendheid worden verwacht. Maar wie voorzienbare en vermijdbare risico’s laat liggen, begeeft zich juridisch al snel in diep water.
Over de auteur
Lotte Warendorf is advocaat van de praktijkgroep Verzekeringen & Aansprakelijkheid bij Kennedy Van der Laan.
Laat geen kans liggen en ontvang twee keer per week de belangrijkste marktontwikkelingen, trends en praktijkinzichten. Inclusief branchecijfers, interviews en achtergrondverhalen.Meld u nu aan!
