Muren die ooit gevangenen binnenhielden, worden de komende jaren onderdeel van een nieuwe bestemming. In de voormalige gevangenis Wolvenplein in het centrum van Utrecht wordt de B-vleugel ontwikkeld tot een hotel met 50 kamers. Tijdens de tweede Hotelbouwplannen-bijeenkomst kregen deelnemers een kijkje achter de schermen van dit bijzondere project.
Wolvenplein werd halverwege de negentiende eeuw gebouwd en deed tot 2014 dienst als gevangenis. Sindsdien heeft het complex verschillende gebruikers gekend. Zo vonden er bijeenkomsten en evenementen plaats en werden delen van het gebouw gebruikt als werkruimte voor zzp’ers en ondernemers. Nu staat een nieuwe fase voor de deur. De B-vleugel wordt de komende jaren getransformeerd tot hotel, als onderdeel van een bredere gebiedsontwikkeling.
Bij de ontwikkeling zijn onder meer Abbe Plijnaar en Floris van Es van Levenslang CV betrokken. Het hotel krijgt 50 kamers, waarbij nadrukkelijk wordt gekeken naar verschillende doelgroepen en serviceniveaus. De kamers verschillen in omvang en uitvoering. In de kelder komt een ander kamerconcept, met een opzet die meer doet denken aan een hostel. Hiermee kan ook een ander type gast worden bediend.
Deze exclusieve bijeenkomsten maken onderdeel uit van het HBP Pro abonnement. Benieuwd naar Hotelbouwplannen en de verschillende abonnementen? Ontdek hier de opties.
Van vergunning tot gebiedsontwikkeling
De bijeenkomst begon met een presentatie van Tijmen Hamerslag. Als gebiedsregisseur is hij betrokken bij de ontwikkeling van Wolvenplein en nam hij de deelnemers mee in de plannen voor het complex en de omgeving.
Hamerslag vertelde onder meer over het vergunningentraject en de stappen die nodig zijn om het monumentale complex een nieuwe functie te geven. Het hotel vormt daarbij slechts een deel van de ontwikkeling. Op het terrein komen verder onder meer woningen, een grand café en werkplekken. Daarmee moet de voormalige gevangenis uitgroeien tot een gebied met verschillende functies. Een van de doelen van de ontwikkelaars is om Wolvenplein weer meer bij de stad te betrekken.
Juist die combinatie maakt de ontwikkeling interessant voor de hotellerie. Een hotel in een voormalig gevangeniscomplex vraagt immers om meer dan alleen het inpassen van kamers. De geschiedenis, de bestaande structuur en de monumentale waarde van het gebouw bepalen voor een belangrijk deel wat er mogelijk is.
Hospitality in erfgoed
Dat bredere perspectief kwam vervolgens aan bod in de presentatie van erfgoedexpert Natascha Boerkamp. Zij schetste de verschillende vormen van erfgoed en liet zien hoe uiteenlopend de gebouwen en locaties zijn die tegenwoordig een nieuwe hospitalityfunctie krijgen.
Aan de hand van voorbeelden ging Boerkamp in op ontwikkelingen die wel en niet goed werken. Want hoewel erfgoedlocaties vaak een sterk verhaal en een bijzondere uitstraling hebben, brengen ze ook beperkingen met zich mee. Bestaande bouwkundige structuren zijn niet zomaar aan te passen en de historische waarde van een gebouw stelt grenzen aan wat er kan veranderen.
Daarmee is de ontwikkeling van hospitality in erfgoed volgens Boerkamp voortdurend zoeken naar een balans tussen behoud en gebruik. Wolvenplein is daar een concreet voorbeeld van: het karakter van de voormalige gevangenis vormt juist een belangrijk onderdeel van de aantrekkingskracht, terwijl het gebouw tegelijkertijd geschikt moet worden gemaakt voor een compleet nieuwe functie.
Achter de deuren
Na de presentaties volgde het onderdeel waar de deelnemers waarschijnlijk het meest naar uit hebben gekeken: de rondleiding door het complex. Plijnaar nam de groep mee door de voormalige gevangenis en liet verschillende delen van het gebouw zien.
De B-vleugel stond daarbij centraal. Hier moet het hotel uiteindelijk vorm krijgen. Maar de rondleiding ging verder dan de toekomstige hotelkamers. De groep bezocht ook de luchtplaats, de oude gymzaal waar gevangenen konden sporten en de isoleercellen.
Het zijn plekken die de geschiedenis van Wolvenplein tastbaar maken. Tegelijkertijd wordt tijdens de rondleiding duidelijk hoe bijzonder de uitgangspositie van het project is. Waar in een regulier hotel de indeling en routing vanaf de tekentafel kunnen worden bepaald, vormt hier een bestaand gevangeniscomplex het vertrekpunt.
Dat levert beperkingen op, maar juist ook mogelijkheden. De oorspronkelijke structuur en details geven het toekomstige hotel een identiteit die moeilijk nieuw te bouwen is. Hoe die geschiedenis uiteindelijk terugkomt in de hotelervaring, zal de komende jaren zichtbaar worden.
De middag werd afgesloten met een borrel, die de mogelijkheid bood om verder te praten over het project, maar vooral ook om ervaringen uit te wisselen met andere professionals uit de hospitalitysector.
Met Hotelbouwplannen brengt Hospitality Management professionals op locatie bij actuele hotelontwikkelingen. Na de eerdere bijeenkomst bij Ruby in Rotterdam is Wolvenplein het tweede project dat centraal staat. De komende jaren blijft Hospitality Management de ontwikkeling van het Utrechtse complex volgen. Daarmee krijgen lezers niet alleen een beeld van de plannen, maar ook van de stappen die nodig zijn om een voormalige gevangenis uiteindelijk tot hotel te transformeren.
Abbe Plijnaar & Floris van Es - Tijmen Hamerslag & Natascha Boerkamp
Fotografie: Jaël Hoekstra
