De vraag naar hotelovernachtingen in Amsterdam blijft op peil, maar achter die stabiele bezetting schuilt een kwetsbare ontwikkeling. Hogere belastingen en stijgende kosten drukken op kamerprijzen, marges en kasstromen. Daardoor houden hoteliers minder ruimte over om te investeren in kwaliteit en verduurzaming. Op langere termijn kan dat ook de aantrekkelijkheid en leefbaarheid van de stad raken.
Het aantal hotelovernachtingen in Nederland is de afgelopen tien jaar, met uitzondering van de coronajaren, toegenomen. Amsterdam neemt een belangrijk deel van deze groei voor zijn rekening. Tegelijkertijd leidt de populariteit van de hoofdstad tot discussie over drukte, leefbaarheid en de houdbaarheid van het aantal toeristische overnachtingen.
De hotelvraag verandert
Niet alleen het aantal overnachtingen verandert, ook de samenstelling van de vraag verschuift. De recreatieve markt wordt belangrijker, terwijl het aandeel zakelijke overnachtingen afneemt. Daardoor worden hotels gevoeliger voor de prijs die een gast uiteindelijk betaalt. Dat is relevant, omdat particuliere gasten de btw niet kunnen terugvorderen en bij hun keuze nadrukkelijk naar de totale kamerprijs kijken.
Recente marktgegevens laten zien dat de hogere belastingdruk zich vooralsnog vooral vertaalt in lagere netto-opbrengsten voor hotels en veel minder in een afname van de bezetting. Tot en met augustus 2026 steeg de kamerbezetting met ongeveer 0,4 procent, terwijl de gemiddelde kamerprijs circa 4 procent daalde (bron: STR). De opbrengst per beschikbare kamer, de zogenoemde RevPAR, staat daarmee onder druk (bron: Horwath).
Voor Amsterdam en Schiphol wordt ook voor 2027 rekening gehouden met verdere druk op de RevPAR, mede door een mogelijke verhoging van de toeristenbelasting.
Bron: HOSTA 2026, Horwath HTL.
Btw en hogere kosten raken de marge
Per 1 januari 2026 is het btw-tarief op logies verhoogd van 9 naar 21 procent. Hotels kunnen deze stijging niet altijd volledig doorberekenen. Om hun bezetting op peil te houden, nemen hoteliers daarom een deel van de verhoging voor eigen rekening. Dat gaat direct ten koste van omzet en bedrijfsresultaat.
Het gevolg is zichtbaar in het bedrijfsresultaat: de EBITDA-marge ligt momenteel naar schatting 7 procentpunt lager dan in 2024. Het precieze effect verschilt per hotel en hangt onder meer af van locatie, segment, kwaliteit, doelgroep en de mogelijkheid om prijzen te verhogen. Tegelijkertijd lopen de kosten verder op. De personeelskosten zijn volgens onderzoek van Horwath met ongeveer 3 procentpunt toegenomen en ook andere operationele kosten stijgen.
Hotels krijgen zo aan twee kanten druk: de opbrengst per kamer neemt af, terwijl de kostenbasis groeit. Voor Amsterdam en Schiphol wordt ook voor 2027 rekening gehouden met verdere druk op de RevPAR, mede door een mogelijke verhoging van de toeristenbelasting.
Bron: HOSTA 2026, aangevuld door Rabobank
Minder kasstroom betekent minder investeringsruimte
Een lagere EBITDA beperkt niet alleen de ruimte in de dagelijkse bedrijfsvoering, maar ook de mogelijkheden om te investeren. Door de lagere kasstroom blijft minder geld beschikbaar voor onderhoud, renovatie, digitalisering en verduurzaming. Tegelijkertijd neemt de financieringscapaciteit af, omdat financiers bij hun beoordeling onder meer kijken naar de structurele verdiencapaciteit van een hotel.
Een voorbeeld maakt de impact zichtbaar. Stel dat een hotel een jaaromzet van 5 miljoen euro heeft en de EBITDA-marge met 7 procentpunt daalt. Dan neemt de jaarlijkse EBITDA met 350.000 euro af. Bij een financieringsmultiple van vier keer EBITDA kan de financieringsruimte daardoor met 1,4 miljoen euro dalen. Dat verschil kan bepalend zijn voor de vraag of een renovatie, energiebesparende maatregel of kwaliteitsverbetering wel of niet doorgaat. Juist nu hotels moeten investeren in verduurzaming en een veranderende gastvraag, komt hun investeringsvermogen onder druk te staan.
Uitstel van investeringen kan een neerwaartse spiraal veroorzaken
Ondernemers geven aan dat zij bij aanhoudende margedruk eerder zullen besparen op investeringen in het hotel. Dat is op korte termijn begrijpelijk, maar kan op langere termijn nadelig uitpakken. Achterstallig onderhoud of een verouderd product kan de gasttevredenheid verlagen.
Reviews spelen een steeds grotere rol in het boekingsproces. Eerder onderzoek van Rabobank laat zien dat hotels met hoge reviewscores beter presteren. Een hogere reviewscore vergroot de kans op een boeking en ondersteunt een hogere kamerprijs. Omgekeerd kunnen lagere scores leiden tot minder vraag en verdere druk op de marge.
Zo kan een neerwaartse spiraal ontstaan: lagere opbrengsten leiden tot minder investeringen, minder investeringen raken de kwaliteit en een lagere kwaliteit zet vervolgens de bezetting en kamerprijs verder onder druk.
Een duurzame balans vraagt om toetsbaar beleid
Amsterdam heeft belang bij een leefbare stad én bij een kwalitatief sterke bezoekerseconomie. Van bezoekers mag worden gevraagd een redelijke bijdrage te leveren aan de publieke voorzieningen waarvan zij gebruikmaken en aan de leefbaarheid van de stad. Als verdere verhogingen van de toeristenbelasting nauwelijks effect hebben op de bezetting en vooral leiden tot lagere netto-kamerprijzen, afnemende kasstromen en minder investeringen, is het risico op verslechtering van het aanbod groot. In dat geval kan juist de bezoeker die waarde hecht aan kwaliteit afhaken, wat een negatief effect heeft op een sterke bezoekerseconomie.
Voor een goede bezoekerseconomie is voorspelbaar en toetsbaar beleid nodig. Een duurzame toeristenbalans vraagt om gezamenlijke doelen, transparante cijfers en de bereidheid om beleid bij te stellen wanneer de effecten anders uitpakken dan vooraf geformuleerd. Dit moet gebeuren in samenwerking met alle belanghebbenden. Anders dreigt juist de bezoeker die Amsterdam graag wil aantrekken, af te haken.
Bronnen:
- CoStar STR, Benchmark augustus 2026
- Hosta 2025, Horwath HTL
- Rabobank, Hotels op goede locaties met een hoge reviewscore succesvoller - Rabobank
- Reputation and Pricing Power: How Reviews Affect What You Can Charge | BookingWhizz Blog
- The Impact of Social Media on Lodging Performance
- Hotel Leaders Network
HM Opinie
In deze rubriek is ruimte voor uw visies op de hotellerie in de breedste zin. Bijdragen mogen prikkelen, schuren of een discussie op gang brengen, maar zijn altijd onderbouwd.
Opinie is geen nieuwsbericht of een verkapte commerciële boodschap. Het gaat om een standpunt of observatie. De redactie behoudt het recht op aanpassingen (niet inhoudelijk), inkorten en weigeren.
Mail uw opinie + uw foto naar: redactie@uitgeverijps.nl
